Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2007

Datura stramonium - Διαβολόχορτο

Το συναντάμε σε όλο τον κόσμο με μερικές από τις παρακάτω ονομασίες, μήλο του διαβόλου, σάλπιγγα του διαβόλου, ντατούρα, φαρμακιά και άλλα πολλά.
Το γένος datura αποτελείται πάνω από 15 είδη, θάμνοι, πόα, και δένδρα.
Το ύψος του ξεπερνά τα δυο μέτρα αν ευρεθεί σε έφορο έδαφος κοντά σε ρυάκια ή ποτάμια με τρεχούμενο νερό.
Δημιουργεί πλούσιο βαθυπράσινο φύλλωμα. Από τον κορμό φύονται ακανόνιστα βλαστάρια και σε κάθε ΄΄μασχάλη΄΄, φύεται και ένα κάτασπρο άνθος, που έχει ένα πολύ γλυκό άρωμα και προσελκύει τις μέλισσες μέχρι σχεδόν που θα νυχτώσει. Την νύκτα τα επισκέπτονται σκόροι και κάποια άλλα έντομα.
Τα άνθη του ανοίγουν αργά το απόγευμα και κλείνουν με το που τα χτυπά ο πρωινός ήλιος.
Περίοδος άνθισης της Datura είναι από Ιούλιο μέχρι και τον Οκτώβριο, ώσπου να πέσουν οι πρώτοι παγετοί που παγώνουν τα φύλλα της.
Παρουσιάζει μελισσοκομικό ενδιαφέρον γιατί η περίοδος άνθισης του συμπίπτει με την πιο δύσκολη περίοδο εξεύρεσης γύρης από τις μέλισσες, έτσι δίνει καλές ποσότητες γύρης σε λευκό χρώμα και καλές ποσότητες σε νέκταρ, που οι μέλισσες για να το πάρουν μπαίνουν βαθιά στον σωληνοειδή κάλυκα της χοάνης του λευκού άνθους. Χαρακτηριστικές είναι οι πέντε προεξοχές που φέρνει κάθε άνθος των φυτών Datura, με αυτό γίνεται η αναγνώριση από πολλούς συλλέκτες αγρίων βοτάνων στους αγρούς.
Οι καρποί της Datura είναι σαν μικρά μήλα σκεπασμένα με κοντά σκληρά αγκάθια, στο εσωτερικό τους ευρίσκονται οι μικροί σκουρόχρωμοι σκληροί σπόροι. Έχουν γίνει αρκετά ατυχήματα και στην χώρα μας με την κατάποση αυτών των σπόρων από παιδιά ιδίως γιατί στην αρχή έχουν γλυκιά γεύση. Επίσης και ηλικιωμένοι μπερδεύονται όταν το φυτό είναι μικρό και το μαζεύουν από τους αγρούς μαζί με άλλα χόρτα για σαλάτες, γιαυτό καλό είναι να είμαστε καχύποπτοι, αν δεν γνωρίζουμε καλά τι χόρτο είναι δεν το μαζεύουμε.
Αν πιάσουμε τα φύλλα του φυτού, πρέπει να πλύνουμε τα χέρια μας καλά και να αποφύγουμε να τρίψουμε τα μάτια μας, υπάρχει περίπτωση να υποστούμε μερική τύφλωση για κάποιες ώρες.

Τρίτη 23 Οκτωβρίου 2007

Abelia chinensis - Η Αμπέλια

Η αμπέλια είναι φυτό που γίνεται θάμνος μέχρι και 2 μέτρα ύψος. Τα φύλα του είναι σκούρα πράσινα και στιλπνά με μήκος που φτάνουν στα 5 εκατοστά.
Ανθίζει από Μάιο μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου και κάποιες χρονιές όταν το επιτρέπει ο καιρός η ανθοφορία της αμπέλια φτάνει και στα μέσα του Οκτώβρη.
Τα άνθη της είναι άσπρα και ευωδιάζουν. Το κάθε άνθος έχει πέντε λευκά χνουδωτά -στο εσωτερικό κυλινδρικό τους μέρος - πέταλα και πέντε ροδόχρωμα σέπαλα.
Θεωρείται από τα καλά μελισσοκομικά φυτά αν το ποτίζουμε και το προσέχουμε, διότι μετά την δεύτερη χρονιά αν λιπαίνεται και κλαδεύεται ελαφρώς, οι ταξιανθίες του είναι σε ενέργεια μέχρι αργά το φθινόπωρο.
Η αμπέλια δίνει πλούσιο σε ζάχαρα νέκταρ καθώς και γύρη σε ελαφρώς ροζ χρώμα, πλούσια τόσο από πλευράς θρεπτικής αξίας αλλά και σημασίας καθόσον τους 3 μήνες, Ιούλιο Αύγουστο και Σεπτέμβριο που λείπει, βοηθά σημαντικά τα μελίσσια μας να συντηρούν τους πληθυσμούς τους. Αυτός είναι και ο λόγος που προσελκύει πέραν των μελισσών πολλές πεταλούδες και άλλα φυτοφάγα έντομα κατά την διάρκεια της ανθοφορίας της.
Μπορούμε να κάνουμε γωνιές στα παρτέρια μας, καθώς και βραγιές με αμπέλιες κατά μήκος πλακόστρωτων, τοίχων και περιφράξεων.
Το κλάδεμα του είναι υποχρεωτικό για δύο σημαντικούς λόγους, πρώτον με την αφαίρεση των παλαιών, ξερών και σάπιων ξύλων, αυξάνεται η ροή του αέρα που διαπερνά τα φυλλώματα του, και αφού αερίζονται έχουμε λιγότερες ασθένειες και ταυτόχρονα συμβάλουμε στην αύξηση και την παραγωγή λουλουδιών της αμπέλιας.

Carduus crispus - Μικρό γαϊδουράγκαθο

Αυτό το είδος αγκαθιού το βρίσκουμε σε ολόκληρη την Ελλάδα, προτιμά εδάφη με ελαφρά υγρασία, την οποία το πλούσιο ριζικό του σύστημα εκμεταλλεύεται κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Η κατασκευή του φυλλώματος είναι τέτοια που δεν επιτρέπει την μεγάλη εξάτμιση υγρασίας.
Κατά μήκος του κορμού του αναπτύσσονται σταυρωτά τέσσερις καταπράσινες φυλλοειδείς μεμβράνες, που ΄΄στολίζονται΄΄ με αγκάθια που το μήκος τους ξεπερνά τα δυο εκατοστά, αυτά το προφυλάσσουν από τα διάφορα φυτοφάγα ζώα.

Όχι όμως και από διάφορα έντομα όπως είναι οι ακρίδες και κάποια άλλα είδη φυτοφάγων σκαθαριών όπως το Rhinocyllus conicus που πάνω και σ’ αυτό το αγκάθι μεγαλώνει, τρέφεται, ζευγαρώνει, και γεννά.
Χαρακτηριστικά είναι τα φύλλα του Carduus crispus που μοιάζουν σαν λόγχες και όχι μόνον, μετρήθηκαν σε φύλλο μήκους 6 εκατοστών πάνω από 15 αγκάθια μικρά και μεγάλα σε κάθε του πλευρά.
Τα άνθη προφυλάσσονται από πολλά φυλλαράκια που απολήγουν σε αγκάθια, ευρίσκονται σε ταξιανθίες, τα επισκέπτονται πολλά έντομα, πεταλούδες, βομβίνοι, αγριομέλισσες και ήμερες μέλισσες.
Από μελισσοκομικό ενδιαφέρον είναι πραγματικά σπουδαίο μελισσοκομικό φυτό διότι δίνει μεγάλες ποσότητες σε γύρη χρώματος υπόλευκου όπως αυτή φαίνεται στην πρώτη φωτογραφία. Η γύρη ευρίσκεται στην κορυφή των ανθήρων οι οποίοι έχουν κυλινδρική μορφή και ευρίσκονται σαν φούντα στην κορυφή του άνθους που με την σειρά του ευρίσκεται στην άκρη των κλαδιών που φύονται κατά μήκος του κορμού. Βέβαια και από τα μητρικά κλαδιά ξεφυτρώνουν άλλα μικρότερα στελέχη που και αυτά με την σειρά τους καθένα βγάζει και ένα μπουμπούκι που αναπτύσσεται σε μια πανέμορφη ταξιανθία χρώματος ροζ, που την συνθέτουν πολλά πεντάφυλλα μικρά ροζ άνθη που στην μέση τους έχουν τον ανθήρα, αυτό φαίνεται καθαρά στην δεύτερη φωτογραφία.
Η γύρη κολλά στο τρίχωμα των μελισσών που γυροφέρνει πάνω στο άνθος βουτώντας την προβοσκίδα της σε κάθε άνθος της κεφαλής και έτσι και εδώ έχουμε αμφίδρομο αποτέλεσμα, επικονίαση και συλλογή γύρης.
Το νέκταρ του φυτού Carduus crispus είναι πλούσιο σε ζάχαρα και αρκετό σε ποσότητα σε κάθε φυτό. Το μέλι που γίνεται από αυτό το αγκάθι έχει χρώμα ανοικτό κίτρινο και κρυσταλλώνει σχετικά εύκολα.
Μετά την επικονίαση που γίνεται από τα διάφορα έντομα, πέφτουν τα πέταλα των ταξιανθιών και στην θέση τους αναπτύσσονται μικροί χνουδωτοί θύσανοι(μικροί τα λέγαμε αλεξίπτωτα), που με το παραμικρό φύσημα του ανέμου εκτινάσσονται μακριά όπου πέφτοντας στην γη αρχίζει η γνωστή διαδικασία της ανάπτυξη τους.

Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2007

musa - Μπανάνα

Η μπανάνα είναι φυτό ποώδης, δεν κάνει δηλαδή ξυλώδη κορμό. Ο κορμός τοy δημιουργείται από τις θήκες των φύλλων της.
Τα φύλλα της ξεπερνούν τα δυο μέτρα μήκος και το πλάτος τους τα σαράντα εκατοστά, το χαρακτηριστικό τους είναι πως στο μέσον του πάνω μέρους και κατά μήκος του ευρίσκεται ένα αυλάκι για την συλλογή του νερού ή της όποια υγρασίας δημιουργείται εκεί.
Υπάρχουν πολλές ποικιλίες μπανάνας σε ολόκληρο τον κόσμο με αρκετές διαφορές, τόσο ως προς την εικόνα των φυτών όσο και των καρπών τους. Στην πατρίδα μας φυτείες μπανανιάς καλλιεργούνται στην Κρήτη και στην νότια Πελοπόννησο.
Σαν διακοσμητικό φυτό όμως ευρίσκεται σε ολόκληρη την Ελλάδα, στολίζοντας τις αυλές και τους κήπους, ακόμη και σε γλάστρες την βλέπουμε στα μπαλκόνια των πολυκατοικιών.
Δυο ποικιλίες είναι τα χαρακτηριστικότερα είδη που έχουν απλωθεί σαν διακοσμητικά περισσότερο, η musa basjoo και η musa acuminata διότι είναι από τα πιο σκληρά είδη στο κρύο.
H πατρίδα της ποικιλίας musa basjoo είναι τα νησιά Ryukyu της Ιαπωνίας, είναι και το πιο ανθεκτικό στο κρύο, αντέχει μέχρι -25 βαθμούς Κελσίου όπως περίπου και η άλλη ποικιλία musa acuminata. Πολλαπλασιάζεται με σπόρους και με παραφυάδες που φύονται γύρω από το μητρικό φυτό και το βοηθούν να έρθει σε ανθοφορία για να καρπίσει.
Ανθίζει από τον μήνα Αύγουστο και η ανθοφορία του τελειώνει μέσα στον Οκτώβριο.
Η μπανάνα είναι άριστο μελισσοκομικό φυτό διότι δίνει μεγάλες ποσότητες γύρης και νέκταρος. Το νέκταρ είναι πλούσιο σε ζάχαρα και προσελκύει τις μέλισσες από τις πρωινές ώρες, η γύρη είναι υπόλευκη προς το κρεμ.
Κάποια πρωινά το πλούσιο σε ζάχαρα νέκταρ τρέχει πάνω στην εξωτερική επιφάνεια των καλυμμάτων των ταξιανθιών, αυτό προσελκύει και άλλα έντομα όπως είναι οι σφήκες, ακολουθώντας την ροή φτάνουν στις ΄΄πηγές΄΄ εκεί αρχίζουν να κόβουν, με τις δαγκάνες που διαθέτουν, την λεπτή σάρκα του ανθού όπως φαίνεται στην τελευταία εικόνα, και αρχίζουν να ρουφάνε το πολύ γλυκό νέκταρ, όπως μέρος του φαίνεται καθαρά στο εσωτερικό της σακούλας στο κάτω μέρος του ανθού.
Αυτή τους η ενέργεια βοηθά τις μέλισσες που βρίσκουν πολύ εύκολα τον τρόπο να πάρουν το υπόλοιπο χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία.
Η γύρη ευρίσκεται κατά μήκος των δύο πλευρών του κάθε στενόμακρου ανθήρα και στο μέσο υπάρχει αυλάκι. Δίνει ικανοποιητικές ποσότητες που οι μέλισσες την συλλέγουν μέχρι αργά το απόγευμα.
Η επικονίαση έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία των γνωστών σε όλους μας γλυκύτατων καρπών με το όνομα μπανάνα.

Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2007

ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΑ ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ






Abutilon striatum - Αβουτίλη ή Αβούτιλο

Η αβουτίλη ανήκει στην οικογένεια Malvaceae.
Είναι φυτό με γρήγορη ανάπτυξη που γίνεται μεγάλος θάμνος ή μικρό δένδρο ύψους μέχρι 2 μέτρα.
Τα φύλα της αβουτίλης είναι πράσινα με μεγάλους μίσχους και χαρακτηριστικό παλαμοειδές σχήμα με τρεις έως πέντε λοβούς που φτάνουν σε μήκος τα 20 εκατοστά. Ο δυνατός άνεμος σχίζει τα φύλλα της, και το κρύο ταλαιπωρεί το φυτό, καλό είναι η θέση του να είναι απάνεμη.
Ανθίζει από Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο, δίνει γύρη και νέκταρ.Τα άνθη του έχουν χρώμα έντονο κόκκινο και σχήμα καμπάνας και χαρακτηριστικό τους είναι πως όλα σχεδόν κοιτάνε το έδαφος.
Η αβουτίλη εύκολα μπαίνει σε κήπους και γωνιές σε πάρκα , γίνεται επίσης και ανεμοφράκτης. Μπορεί να αναπτυχθεί σε όλα τα εδάφη ακόμη και σε μεγάλη γλάστρα σε μπαλκόνι, θέλει όμως φως και όχι σκοτεινό μέρος, ο ήλιος την βοηθά να αναπτυχθεί γρήγορα όταν το έδαφος έχει την ανάλογη υγρασία. Στην φωτογραφία βλέπουμε τα ίχνη που άφησε η επίσκεψη των μελισσών. Γύρη πεσμένη πάνω στο φύλο. Οι επισκέψεις γίνανε και το όφελος αμφίδρομο, για το φυτό η επικονίαση επετεύχθη αλλά και οι μέλισσες πήρανε το γενναίο μερίδιο τους τόσο σε γύρη όσο και σε νέκταρ, αφού για αρκετές μέρες τριγύριζαν τα πανέμορφα με πέντε κατακόκκινα πέταλα, λουλούδια της αβουτίλης.
Τα άνθη είναι ίδια σε όλα τα είδη σχεδόν που ανήκουν στην οικογένεια Malvaceae. Έτσι και της Αβουτίλης τα άνθη έχουν πέντε πέταλα και φύονται επικαλυπτικά σε τέτοιο σχήμα έτσι ώστε να δημιουργούν σχήμα καμπάνας και είναι ανθεκτικά. Αυτό βέβαια ενισχύεται και από τους ευδιάκριτους χρωματικά ΄΄νευρώνες΄΄ που διασχίζουν κάθε ένα πέταλο.
Χαρακτηριστικό το σχήμα των φύλλων(τρίλοβο) και το κόκκινο άνθος που ΄΄κοιτά΄΄ το έδαφος.